O ‘ZBEKISTON DON SANOATIDA RISKLARNI BOSHQARISH VA UNING STRATEGIYASINI RIVOJLANTIRISH

Abstract

Bug‘doy O‘zbekiston oziq-ovqat xavfsizligining strategik mahsuloti hisoblanadi. FAO ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yil g‘alla hosili o‘rtachadan yuqori darajada – 8,9 million tonna deb baholangan, jumladan 7,3 million tonna bug‘doy va taxminan 900 ming tonna makka [1]. Shunga qaramay, mamlakat yillik talabning qariyb 22% ini Qozog‘istondan import qilishda davom etmoqda [2]. Ushbu maqolada O‘zbekiston bug‘doychilik sanoatida uchraydigan asosiy risklar – iqlim o‘zgarishi va qurg‘oqchilik, suv tanqisligi, tuproq sho‘rlanishi, narx beqarorligi va davlat-bozor o‘zgarishlari, importga bog‘liqlik, agrotexnik va biotik xavflar – tizimli tahlil qilinadi. ISO 31000 va COSO ERM standardari asosida sektor uchun uch bosqichli risk-boshqaruv strategiyasi taklif etiladi. Tahlil natijalari Scopus ma’lumotlar bazasida indekslangan resurslarga, FAO GIEWS, Jahon banki, USDA FAS hamda O‘zbekiston Statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga tayanadi.