BOLALARGA QARSHI KIBERZO‘RAVONLIK JINOYATLARINI ANIQLASH VA TERGOV QILISHDA RAQAMLI DALILLAR BILAN ISHLASHNING PROTSESSUAL-HUQUQIY MUAMMOLARI

Abstract

Zamonaviy axborot texnologiyalari va raqamli muhitning jadal rivojlanishi bolalar hayotida tubdan o‘zgarishlar yaratmoqda. Internet, ijtimoiy tarmoqlar va mobil qurilmalarning keng tarqalishi bolalar uchun ta’lim olish, muloqot qilish va o‘z ijodiy salohiyatlarini namoyon etish imkoniyatlarini kengaytirgan bo‘lsa-da, ayni paytda ularga qarshi yo‘naltirilgan yangi turdagi jinoyatlar, xususan, kiberzo‘ravonlik xavflarini ham sezilarli darajada oshirdi. BMT ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda dunyo bo‘yicha 15 yoshdan 24 yoshgacha bo‘lgan yoshlarning taxminan 77 foizi internetdan muntazam foydalangan bo‘lib, bu ko‘rsatkich har yili o‘sib bormoqda1. Shunday sharoitda bolalarga qarshi kiberzo‘ravonlik jinoyatlari – kiberbulling, onlayn tahqirlash, jinsiy ekspluatatsiya, shaxsiy ma’lumotlarni noqonuniy tarqatish va boshqa raqamli muhitdagi zo‘ravonlik shakllari – jahon hamjamiyati uchun jiddiy muammoga aylangan.